Sek Sokha

គោលការណ៍ប្រជាធិបតេយ្យ៧ចំណុច ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​៖ ១. អធិបតេយ្យ​ភាព​របស់ប្រជាពលរដ្ឋ (ប្រជាធិបតេយ្យ?)៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញចែងថា ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេស​រាជាធិបតេយ្យ​អាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែលមានព្រះមហាក្សត្រជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ប៉ុន្តែអំណាចអធិបតេយ្យភាពជារបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។ ២. ប្រជាធិបតេយ្យ សេរី​ពហុបក្ស៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញផ្ដល់នូវប្រព័ន្ធពហុបក្ស និងធានាដល់គណបក្សនយោបាយនូវសិទ្ធិមាន និងធ្វើសកម្មភាពដោយសេរីក្នុងដែនដែលកំណត់ដោយច្បាប់។ ៣. ការបែងចែកអំណាច៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញអនុញ្ញាត​ឱ្យ​បង្កើតស្ថាប័នរបស់រដ្ឋាភិបាល បីដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ប៉ុន្តែអាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមកគឺ នីតិប្រតិបត្តិ នីតិបញ្ញត្តិ និងតុលាការ។ ៤. សិទ្ធិ និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋាន៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញទទួលស្គាល់សិទ្ធិស៊ីវិល និងសិទ្ធិនយោបាយ រួមទាំងសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ ការជួបជុំ សមាគម និងសាសនា។ ៥. សមភាព និងភាព​មិនរើសអើង៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញហាមឃាត់ការរើសអើង និងធានានូវសមភាពចំពោះមុខច្បាប់ ដោយមិនគិតពីពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿសាសនា និន្នាការនយោបាយ ដើមកំណើត ស្ថានភាពសង្គម ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬឋានៈផ្សេងទៀត។ ៦. ប្រព័ន្ធតុលាការឯករាជ្យ៖ រដ្ឋធ...

ការលើកកម្ពស់​ការអនុវត្ត​ ប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃក្នុងបក្ស គឺជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ដំណើរការ និងការរីកចម្រើនរបស់គណបក្ស។ ខាងក្រោម​នេះ​ជា ទស្សនៈខ្លះ​ដែល​អាចជាការចូល​រួម​ចំណែក​ដល់​ ការអនុវត្តប្រជាធិបតេយ្យផ្ទៃ​ក្នុង​បក្ស​ឱ្យបានល្អ​៖ ១. ការសម្រេចចិត្តប្រកបដោយតម្លាភាព៖ លើកកម្ពស់តម្លាភាពក្នុងដំណើរការនៃការ​ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចិត្ត​នៅ​ក្នុង​បក្ស​។ ប្រាកដណាស់ថា សមាជិកគណបក្ស​ត្រូវ​តែ​មានសិទ្ធិទទួលបានព័ត៌មានអំពីគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រ និងនីតិវិធីនៃការសម្រេចចិត្តរបស់គណបក្ស។ លើកទឹកចិត្តឱ្យមានការពិភាក្សា និងការពិភាក្សាលើបញ្ហាសំខាន់ៗរបស់គណបក្សដោយបើកចំហ។ ២. ការចូលរួមយ៉ាងសកម្ម៖ ជំរុញវប្បធម៌នៃការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងចំណោមសមាជិកបក្ស។ លើកទឹកចិត្ត ​សកម្មជនឱ្យចូលរួមក្នុងសកម្មភាពគណបក្ស រួមចំណែកជាគំនិត និងចូលរួមក្នុងដំណើរការ​នៃការសម្រេចចិត្ត។ ការចូលរួមបែបនេះ អាចត្រូវបានសម្របសម្រួលតាមរយៈកិច្ចប្រជុំទៀងទាត់ សិក្ខាសាលា និងវេទិកាដែលសមាជិកអាចបញ្ចេញមតិ និងផ្តល់មតិកែលម្អ។ ៣. ការបោះឆ្នោតផ្ទៃក្នុងបក្ស៖ រៀបចំការបោះឆ្នោតផ្ទៃក្នុងបក្ស​ឱ្យបានទៀងទាត់ និងយុត្តិធម៌ក្នុងបក្ស ដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំ និងប្រតិភូ​តំណាង។ ពិតប្រាកដណាស់​ថា...